Minimalizm w japońskiej architekturze – filozofia, materiały i funkcjonalność

Minimalizm w japońskiej architekturze

Minimalizm to kierunek wyróżniający się prostotą. Pierwszy raz w sztuce pojawił się w Nowym Jorku na początku lat 60., gdy artyści świadomie dążyli do ograniczenia środków w dziele plastycznym. To całkowite przeciwieństwo kierunków charakteryzujących bogactwem form. Ze swojego zamiłowania do minimalizmu i kontaktu z przyrodą znani są Japończycy. Ich skromne i funkcjonalne wnętrza są tłem dla pięknych widoków.

Minimalizm znany również jako minimal art i minimalist art w pełni rozwinął się dopiero w XX wieku. Kierunek wyróżnia się oszczędnością formy. Dzięki temu widz może skoncentrować się na tym, co widzi, bez poszukiwania konkretnego znaczenia czy przesłania artystycznego.

Architektura japońska

Dzieła malarskie tworzone w tym nurcie opierają się głównie na wykorzystaniu najprostszych figur geometrycznych, jak koła, trójkąty, prostokąty i kwadraty. Obrazy typowe dla minimalizmu są gładkie i pozbawione widocznych gołym okiem pociągnięć pędzla czy śladów dłoni artystów. Wszelkie granice między elementami czy kolorami są precyzyjnie oddzielone. Każdy obraz jest harmonijny i pełen spokoju, a faktura prosta i sterylna.

Podczas interpretacji minimalistycznych dzieł odbiorcy najczęściej towarzyszy spokój, refleksja i kontemplacja. Podobnie bywa z japońską architekturą, która jest geometryczna i minimalistyczna do bólu. Ciasne działki, mała dostępność światła, liczne sąsiedztwo i brak kameralności – w tych warunkach budynki muszą wyróżniać się funkcjonalnością.

Estetyka zen

Tradycja japońskiej estetyki ma setki lat. Stworzyli ją buddyjscy mnisi z nurtu zen, którzy w sposób minimalistyczny urządzali pomieszczenia służące do czytania i medytacji. Prostota wnętrz graniczyła z ascezą, gdyż wszystko co mogłoby rozpraszać uwagę zostało usunięte, a liczbę mebli ograniczono do minimum.

Architektura japońska zachwyca równowagą form, przestronnością i subtelnym oświetleniem. Wnętrza japońskich domów są zaskakująco przestronne i jasne. Przemyślane, praktyczne, funkcjonalne. Japończycy używają naturalnych surowców, takich jak drewno, kamienie, glina, krzemionki, trzcina i bambus. Dominują lekkie materiały i szkieletowe konstrukcje, ściany są przesuwne. Ten styl inspiruje architektów z całego świata.

Tradycyjne domy

Japoński dom tradycyjny zamieszkiwany był przez niższe klasy społeczne, czyli przez rolników, rzemieślników i kupców. Charakterystycznym jego elementem jest dach, który wyglądem przypomina dłonie modlącej się osoby zbiegające się pod kątem 60 stopni. Takie nachylenie zapewnia łatwe odprowadzanie deszczu i uniemożliwia zaleganie śniegu, dzięki czemu dom jest chroniony przed wilgocią.

W domu wyraźnie rozdzielona jest część prywatna od wspólnej. Ta druga jest miejscem pracy, podczas gdy część mieszkalna stanowi strefę odpoczynku. Aby podkreślić więź domowników z naturą, przestrzeń domu poszerzona jest o zadaszoną werandę. W ten sposób pogłębia się harmonia z otoczeniem.

Naturalne materiały

Tradycyjne japońskie domy były zwykle budowane z drewna, a fundamenty z kamienia, aby zminimalizować straty na skutek częstych trzęsień ziemi. Dach pokrywany był słomą i trawą, choć niekiedy dachówką z palonej gliny. Do konstrukcji ścian zewnętrznych stosowano bambus i glinę. Cechą charakterystyczną dla japońskich wnętrz jest asymetria, bardzo silnie zakorzeniona w kulturze japońskiej i podkreślając związek z przyrodą.

Naturalizm wystroju podkreślają delikatne brązy, biele i szarości przełamane przez czerń i czerwień. Oświetlenie jest zazwyczaj rozpraszane przez papierowe ekrany, które w zależności od grubości nadają różne efekty światłocieniowe.

Orientalna aranżacja zakłada oszczędność form, kolorów i materiałów, aby stworzyć wnętrze harmonijne, pełne dobrej energii, przyjazne mieszkańcom i gościom oraz wygodne. W japońskich domach panuje prosta szlachetność osiągana za sprawą naturalnych materiałów dobrej jakości, klasycznych mebli oraz tradycyjnych dodatków.

Światło i przestrzeń

W aranżacji w stylu japońskim nie może zabraknąć naturalnego światła sączącego się przez duże przeszklenia. Są obszerne okna, ażury, otwarte konstrukcje czy parawany z papieru przepuszczającego światło. Znakiem rozpoznawczym japońskich wnętrz są otwarte przestrzenie, które zapewniają swobodny przepływ światła, powietrza i energii, co w filozofii feng shui jest ważne.

Domy są bardzo funkcjonalne, zwłaszcza w przypadku wnętrz o niewielkim metrażu. Przejrzystość ścianek zapewnia odpowiednie doświetlenie pokoi. Przestrzenie zewnętrzna i wewnętrzna przenikają się, tworząc spektakularną całość. W domach w ciepłe dni ścianki dzielące ogród od domu są stale otwarte, dlatego podział na dom i ogród praktycznie zanika.

Nowoczesne budynki

Współczesna japońska architektura mieszkalna łączy tradycyjne wartości z nowoczesnymi technologiami, wykorzystując ekologiczne rozwiązania. Domy są często wyposażone w inteligentne systemy zarządzania, które umożliwiają zdalne sterowanie oświetleniem, ogrzewaniem i zabezpieczeniami.

Ze względu na częste trzęsienia ziemi budynki są projektowane z myślą o wysokiej odporności na wstrząsy. Wykorzystuje się zaawansowane materiały budowlane i technologie, aby zapewnić maksymalne bezpieczeństwo mieszkańcom.

Przesuwane ściany i wielofunkcyjne meble pozwalają na łatwe dostosowywanie przestrzeni do zmieniających się potrzeb mieszkańców. Na przykład pokój dzienny może pełnić rolę miejsca do pracy w ciągu dnia, a wieczorem przekształcić się w sypialnię. Takie rozwiązania są szczególnie cenne w gęsto zaludnionych miastach, gdzie przestrzeń życiowa jest mocno ograniczona.

Face 6
Szymon Tokarski

Cześć! Jestem Szymon Tokarski, zapalonym miłośnikiem japońskiej kultury. Na japonica.pl znajdziesz wszystko, co związane z Japonią – od sztuki po tradycje. Chciałbym podzielić się moją pasją do tego fascynującego kraju, prezentując ciekawe artykuły i przewodniki. Wierzę, że poznawanie innych kultur poszerza nasze horyzonty. Dołącz do mnie w odkrywaniu Japonii!